این یکی از پرتکرارترین جستجوهای این صنف است و جواب صادقانهاش کوتاه است: بله، چیزهایی هست که «رایگان» نامیده میشوند، ولی تقریباً هیچکدام آن چیزی نیستند که تصور میکنید. پیش از هر چیز باید معلوم شود کدام نوع «رایگان» است.
پنج معنی «رایگان»
| چه نوعی است | واقعاً چه میشود |
|---|---|
| نسخهٔ آزمایشی | چند هفته کامل کار میکند، بعد قفل میشود. اطلاعاتی که وارد کردهاید معمولاً میماند و با خرید باز میشود. |
| نسخهٔ محدود | همیشه رایگان است ولی سقف دارد — تعداد ردیف، تعداد کاربر، یا نبودِ همان بخشی که لازمتان است. |
| اکسل و فایلهای آماده | واقعاً رایگان و واقعاً کارآمد، تا جایی که کارگاه کوچک باشد. مشکلش صحت است نه امکانات. |
| نسخهٔ کرکشده | بهروزرسانی ندارد، پشتیبانی ندارد، و دفتر کارگاه را روی برنامهای میگذارد که هیچکس مسئولش نیست. |
| برنامهٔ رهاشده | زمانی رایگان شد چون توسعهاش متوقف شد. روی ویندوز جدید معمولاً دیر یا زود از کار میافتد. |
اکسل: جواب صادقانه به یک کارگاه کوچک
اگر کارگاه شما دو بخش دارد و روزی چند ردیف ثبت میشود، یک فایل اکسل خوب واقعاً کار میکند و کسی که خلافش را بگوید دارد چیزی میفروشد. مشکل اکسل امکانات نیست، صحت است: هیچ چیزی جلوی تایپ ۱۲٫۵ بهجای ۱٫۲۵ را نمیگیرد، و هیچ چیزی نمیگوید که یک برگشت بدون رفتِ متناظر ثبت شده.
این خطاها در فایل کوچک خودشان را نشان میدهند. در فایلی که شش ماه بزرگ شده، نه — و آنجاست که اکسل از جواب دادن میافتد؛ نه چون کند است، چون دیگر نمیشود به عددش اعتماد کرد.
هزینهای که روی هیچ برچسبی نیست
یک کارگاه را فرض کنید که شش ماه دفترش را در یک برنامهٔ رایگان یا یک فایل نگه داشته و حالا آن فایل از بین رفته — هارد خراب شده یا برنامه باز نمیشود. چه چیزی از دست رفته؟
موجودی امروز از دست نرفته؛ آن را میشود شمرد. چیزی که برنمیگردد، مسیر است: اینکه هر بخش در این شش ماه چقدر گرفته و چقدر برگردانده، کمبود هر کدام چه روندی داشته، و آن ۴۰ گرمی که سه ماه پیش جا افتاد از کجا آمد. این را نمیشود بازسازی کرد، چون هیچجای دیگری ثبت نشده. رسید امضادار در این صنف کم است و دفتر خود کارگاه در عمل تنها سند است.
آسنج رایگان نیست، ولی امتحانش هست
بگذارید صادق باشیم: آسنج یک برنامهٔ رایگان نیست و ادعایش را هم نداریم. نسخهٔ ویندوز را میشود دانلود کرد و روی دادههای واقعی کارگاه دید که چه میکند، پیش از آنکه تصمیمی گرفته شود.
و آن دو معیار بالا در خودش رعایت شدهاند: همهٔ جدولها خروجی اکسل (CSV) میگیرند، و پشتیبانگیری ابری — با اشتراک آنلاین — نسخهای از دفتر را بیرون از کامپیوتر کارگاه نگه میدارد. اگر روزی برنامهٔ دیگری را انتخاب کردید، دفترتان با شما میآید.